KINH MÂN CÔI GIÚP TA SỐNG VỚI CHÚA VÀ THA NHÂN

I. Nguồn gốc Kinh Mân Côi

Lịch sử kể lại rằng, Đức Maria đã trao chuổi Mân Côi cho vị sáng lập Dòng Anh Em thuyết giáo, tức Thánh Đaminh (1170-1221). Qua suốt chiều dài lịch sử trong Giáo Hội, các tu sĩ Dòng Đaminh đã có công rất lớn việc cổ vũ Chuỗi Mân Côi. Nhờ đó, Chuỗi Mân Côi đã được gìn giữ và phát triển qua các thế kỷ như chúng ta biết ngày nay. Tuy nhiên, nguồn góc căn bản của Chuỗi Mân Côi chính là từ những lời cầu nguyện của sách Thánh Vịnh trong Kinh Thánh. Cha Jelly thuộc Dòng Đaminh đã viết trong cuốn “Thánh Mẫu Maria trong thuyền thống của Giáo Hội công giáo” rằng: “Ngay từ rất sớm, Giáo Hội đã đón nhận các Thánh Vịnh như là một phần tài sản người Do Thái kế thừa, Thánh Vịnh là lời thổ lộ từ đáy lòng của họ trong các nghi lễ và lời cầu nguyện hàng ngày. Để thực hành cầu nguyện, người ta thay 150 lời Kinh “Lạy Cha chúng con” thay vì bằng 150 Thánh Vịnh như thời Trung Cổ, và chính vì điều này đã phát suất việc sùng bái Chuỗi Mân Côi. Để giữ cách đếm khi đọc kinh, người ta kết vào một sợi dây với những tràng hạt, và điều này dần dần trở thành Tràng Chuỗi Mân Côi.

Theo Cha Jelly, trong 15 thế kỷ đầu các Đan sĩ Dòng Thánh Bruno và anh em Dòng Đaminh đã giúp phổ biến việc sùng bái bằng nối kết 50 Kinh Kính Mừng với 50 câu về Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Đây là nguồn gốc của lời Kinh Mân Côi mà chúng ta có ngay nay. Từ chuỗi 50 là tâm điểm của việc suy gẫm nên được gọi là Vườn Hoa Hồng (Rose Garden). Hoa Hồng là biểu tượng của niềm vui, được ưu tiên cho Mẹ Maria, và Chuỗi Mân Côi đã quy vào việc kể lại trong 50 Kinh Kinh Mừng. Những mầu nhiệm này được dựa trên biến cố cuộc sống của Chúa Giêsu đã được viết ra trong sách Kinh Thánh. Bằng cách suy niệm này giúp cho những người không biết chữ cũng có thể hiểu được những câu chuyện trong  Kinh Thánh.

Năm 1569, Đức Thánh Cha Pio V kêu gọi dân Chúa siêng năng lần Chuỗi Mân Côi. Ngài đã xác minh cách cầu nguyện Chuỗi Mân Côi và được phổ biến qua các thế kỷ với 15 mầu nhiệm, Vui, Thương và Mừng. Ngài đã góp phần làm cho việc cầu nguyện này thêm bền vững bằng sự dứt khoát nối kết suy niệm trên cuộc sống của Chúa Giêsu đến cầu nguyện với Chuỗi Mân Côi.

Ngày 16 tháng 11 năm 2002, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã làm ngạc nhiên thế giới với việc gợi ý tài liệu mới về Chuỗi Mân Côi, Ngài đề nghị 5 mầu nhiệm mới là “Năm Sự Sáng” để suy niệm. Ngài nói: “Tôi tin, tôi mang ra sự đầy đủ và sâu sắc Kitô Học của Chuỗi Mân Côi, Năm Sự Sáng phù hợp để thêm vào truyền thống kiểu mẫu”. Năm Sự Sáng được phất xuất từ câu lời Chúa: “Bao lâu Thầy còn ở thế gian, Thầy là ánh sáng thết gian” (Ga, 9, 5).

Ngày nay, Chuỗi Mân Côi đầy đủ ngày nay gồm 200 Kinh Kính Mừng cho 4 Mầu nhiệm, Vui, Thương, Mừng và Sáng. Mỗi mầu nhiệm gồm 50 kinh, mỗi mầu nhiệm được chỉ định cho những ngày trong tuần. Đó là cách thức để dân Chúa đọc và nhớ lại cuộc sống của Chúa Giêsu và Mẹ Maria, những hình ảnh khiêm nhường luôn luôn ngự giữa chúng ta đồng hành, phú giúp chúng ta sống thân tình với Chúa và tha nhân  bằng việc chúng ta cầu nguyện bằng chuỗi Mân Côi.

II. Kinh Mân Côi giúp chúng ta sống với Chúa và tha nhân

Chuyện kể rằng chỉ ít phút sau khi đoàn tàu chuyển bánh về Paris, một ông cụ già rút trong túi áo ra Tràng hạt Mân Côi và bắt đầu đọc kinh lần hạt. Người sinh viên trẻ quan sát cử chỉ của cụ già với vẻ bực bội.  Sau một hồi lâu, xem chừng không thể chịu nổi, anh ta mạnh dạn lên tiếng: “Thưa Ông, thời đại này kỷ thuật số hiện đại rồi mà Ông vẫn còn tin vào những chuyện nhảm nhí thế à?” Cụ già thản nhiên trả lời: “Đúng vậy, dù thời đại có tân tiến mấy đi nữa, tôi vẫn tin và vẫn sống hằng ngày nhờ kinh nguyện bình dân này. Còn cậu, cậu không tin sao?” Chàng sinh viên vênh váo trả lời: “Lúc nhỏ tôi có tin, nhưng bây giờ làm sao tôi có thể tin vào những chuyện nhảm nhí ấy được, bởi vì khoa học đã mở mắt cho tôi. Ông cứ tin tôi đi và hãy học hỏi những khám phá mới của khoa học, rồi Ông sẽ thấy rằng những gì Ông tin từ trước đến nay đều là những chuyện nhảm nhí hết”. Cụ già nhỏ nhẹ hỏi anh sinh viên: “Cậu vừa nói về những khám phá mới của khoa học, liệu cậu có thể giúp tôi hiểu chúng được không?” Người sinh viên trả lời: “Ông cứ cho tôi địa chỉ, tôi sẽ gởi sách vở đến cho ông, rồi ông sẽ say mê đi vào thế giới phong phú của khoa học cho mà xem”. Cụ già từ từ rút trong túi ra một tấm danh thiếp và đưa cho anh sinh viên. Đọc qua tấm danh thiếp, người sinh viên bỗng xấu hổ đến tái mặt và lặng lẽ rời sang toa khác. Bởi vì trên tấm danh thiếp ấy có ghi: “Louis Pasteur, trưởng viện nghiên cứu khoa học Paris và là nhà bác học thiên tài”.

Nhà bác học thiên tài Pasteur là người Pháp sống thế kỷ 19, cha đẻ của lý thuyết lên men, vi khuẩn và vắcxin trừ bệnh chó dại, trên chuyến tàu lửa hôm ấy ông đã xác tín với chàng sinh viên rằng dù khoa học có tiến bộ đến đâu ông vẫn tin và sống với Chúa và tha nhân nhờ đọc kinh Mân Côi hằng ngày. Qủa thế, hôm nay Giáo Hội mừng kêu gọi chúng ta siêng năng lần chuỗi Mân Côi để nhắc nhở chúng ta rằng khi đọc kinh Mân Côi, chúng ta chiêm ngắm các biến cố quan trọng trong cuộc đời Đức Giêsu và Mẹ Maria để noi gương, bắt chước và trở nên giống các Ngài trong tư tưởng, lời nói và việc làm trong cuộc sống thường ngày, đó là chuỗi Mân Côi cuộc đời. Việc làm trong cuộc sống thường ngày đó là gì? Đó là nếu trong đời tu, chúng ta học giỏi, có tài đức, làm gì cũng thành công thì ta hãy xin cho được ở khiêm nhường để sống xứng đáng là con Thiên Chúa (thứ 2 mầu nhiệm Vui và Thứ 2 Mầu nhiệm Sáng). Nếu đời tu, chúng ta gặp thử thách, đau khổ về thể xác, trắc trở trong đời sống thiêng liêng, ta hãy xin noi gương Đức Mẹ mà vững tin và tín thác Chúa để vác Thánh giá theo chân Chúa (Thứ 2 Năm Sự Sáng và thú Năm Sự Thương). Nếu trong đời tu, ta buồn rầu, giận, hay oán ghét người ta, thì xin hãy cho noi gương đức Mẹ mà yêu người (thư 2, Năm Sự Vui). Nếu trong đời tu, ta gặp khó khăn kinh tế, ta hãy nhìn Đức Mẹ sinh Chúa Giêsu nơi hang đá, để rồi biết rằng sống tinh thần nghèo khó để thăng tiến bản thân và giữ gìn nhân phẩm Chúa ban (Thứ 3 Năm Sự Vui). Trong đời tu, mỗi lần ta bị ma quỷ cám dỗ hay sa ngã phạm tội, ta hãy nhớ lời Đức Mẹ căn dặn ăn năn đền tội và tin vào lòng Chúa thương xót và siêng năng lãnh nhận Bí tích Giao hòa, để được chết lành trong tay Đức Mẹ (Thứ 3 Năm sỰ Sáng và thứ 4 Năm Sự Mừng. Nếu trong đời tu, chúng ta sao lãng trong việc đọc kinh nguyện ngắm hay lo ra chia trí trong việc đọc kinh cũng như tham sự Thánh lễ, ta hãy xin cho thờ phượng Chúa cách sốt sắng (Thứ 5 Năm Sự Sáng).  

Chúa Giêsu và Mẹ Ma-ri-a là những mẫu gương sống động trong việc sống thân tình với Chúa và với tình với tha nhân mà mỗi người chúng ta được mời gọi noi theo nhờ đọc kinh Mân Côi. Thật vậy, qua mầu nhiệm Nhập Thể, Đức Giê-su Ki-tô đã trở nên “dung mạo lòng thương xót của Chúa Cha”. Ngài đã “mạc khải lòng thương xót của Thiên Chúa bằng lời nói, hành động và bằng cả bản thân Ngài” (Tông sắc MV, số 1). Nơi Đức Giê-su, lòng thương xót không còn là một khái niệm trừu tượng, nhưng là một thực tại cụ thể. Ngài tìm đến với những người nghèo khổ, bất hạnh, những người bị gạt ra bên lề xã hội để an ủi và nâng đỡ họ; Ngài chữa lành bao bệnh hoạn tật nguyền để xoa dịu phần nào nỗi đau nơi những bệnh nhân; Ngài không xua đuổi hay trừng phạt những tội nhân khi họ tìm đến với Ngài, mà trái lại Ngài đón nhận và tha thứ cho họ; trên hết, Ngài đã hiến dâng mạng sống của mình để cho mọi người được sống và sống dồi dào (Tông sắc MV, số 8).

Còn Mẹ Maria, những chuỗi ngày sống của Mẹ luôn sống hết tình với Chúa và tha nhân. Cụ thể, ngay sau khi đón nhận Ngôi Lời Nhập Thể, Mẹ đã không giữ riêng cho bản thân mình, mà đã vội vàng lên đường đến viếng thăm, chia sẻ và giúp đỡ cho người chị họ Êlisabét (Lc 1,39-56). Rồi tại tiệc cưới Ca-na, Mẹ Maria cũng đã thực thi lòng thương xót cho đôi tân hôn và gia đình qua sự hiện diện từ ái của Mẹ. Mẹ quan tâm, lo lắng tất cả. Mẹ đã đón nhận lòng thương xót của Thiên Chúa thế nào, thì giờ đây Mẹ sống và thực thi lòng thương xót ấy cho tha nhân. Chẳng hạn, Sách Công Vụ Tông Đồ kể khi Chúa Giêsu về Trời, các Tông đồ hoan mang hoãng sợ lo lắng, đóng kín phòng cầu nguyện, Đức Mẹ hiện diện, đồng hành và cầu nguyện với họ. Và hôm nay trên thiên đàng, Mẹ Maria, Nữ Vương rất thánh Mân côi luôn dõi nhìn, yêu thương, chăm lo, an ủi, khuyên bảo, chở che và hướng dẫn con cái Mẹ sống đức tin trung kiên, kết hiệp mật thiết với Chúa và yêu thương tha nhân cách chân tình trong mọi hoàn cảnh vui buồn sướng khổ Mẹ con cùng nhau chia sẻ (Kinh gia đình). Cụ thể, từ xưa đến nay, Đức Mẹ Maria đã hiện ra tại nhiều nơi trên thế giới như Lộ Đức, Fatima, La Vang hay Trà Kiệu... Mỗi lần Mẹ hiện ra Mẹ nhắc nhở bảo ban chúng ta hãy luôn tin tưởng, phó thác vào Chúa, ăn năn đền tội, siêng năn lần hạt Mân Côi để sống và thưa xin vâng với Chúa luôn trong mọi hoàn cảnh. Nhà bác học Pasteur đã nghe lời và làm theo điều Mẹ dạy để rồi ông vừa dành thời gian thi thố hết tài năng của mình để phục vụ cho nhân loài đồng thời dành thời gian lần Hạt Mân Côi để xin Mẹ tiếp tục giúp ông không kêu ngạo, ích kỷ như chàng sinh viên kia.   

Kinh Mân Côi là vũ khí giúp chiến thắng sức mạnh đe dọ của Hồi Giáo trên phần đất nước Ý năm 1571, Đức Giáo Hoàng Piô V đã kêu gọi con cái mình chung sức bảo vệ. Các vua chúa Công Giáo Châu Âu đáp lời. Đạo binh Thánh Giá lên đường ra tiền tuyến. Hậu phương yểm trợ bằng Kinh Mân Côi. Ngày 7 tháng 10, kết thúc binh lửa ở vịnh Lépante, với phần thắng nghiêng về phía Công Giáo. Người ta mở lễ ăn mừng. Mẹ Mân Côi từ đó có thêm danh hiệu là Mẹ Chiến Thắng. Vì thế, hôm nay Đức Mẹ trong mầu nhiệm Giáo Hội chính là Người đi trước, bước lên chiến thắng và trong Chúa Kitô, Mẹ trở thành Đấng che chở cầu bầu, phù trợ cho mọi tín hữu biết cậy nhờ Mẹ khi khao khát chiến thắng ba thù “ma quỷ, thế gian, xác thịt”, và tăng cường ba việc “nên thánh, mến Chúa, yêu người” trên chính thân phận mình qua việc đọc kinh Mân Côi. Vì vậy, khi đọc kinh Mân Côi chính là lúc chúng dành chiến thắng lớn lao và cốt thiết ở trong lòng của mỗi người con của Mẹ. Đó là chiến thắng của ơn thánh trên tội lỗi và đem lại những thiện hảo tốt lành trong đời sống giữ ta với Chúa và mọi người. Cho nên, để có được những chiến thắng vinh quang rõ ràng đó trong đời sống đức tin và luân lý của đời sống Kitô hữu, nhất là đời sống tu trì, chúng ta  không thể nào xao lãng lần hạt Mân Côi; và yêu mến lần hạt Mân Côi một cách say mê, vì chưng, ai yếu đuối, Kinh Mân Côi đem cho sức mạnh; ai tội lỗi, Kinh Mân Côi dắt về ơn thánh; ai bất an, Kinh Mân Côi giúp bình tĩnh tìm ra hướng lối vươn lên; ai khô khan, Kinh Mân Côi giúp khám phá ra những ánh lửa vẫn còn ẩn giấu trong những đám tro tưởng như nguội lạnh.

 Lạy Đức Mẹ Mân Côi, xin Mẹ đồng hành với chúng con trong suốt tháng này và cả đời chúng con nữa để cùng với Mẹ, chúng con luôn sống kết thân tình với Chúa và tha nhân qua việc sống Kinh Mân Côi từng ngày bằng sám hối, tha thứ, bác ái, hiền hòa và thánh thiện.  Amen.

Hát: Nay con tìm về