Thưa
Cha, mới đây tôi đã nghe rằng một số cộng đoàn tu
sĩ, chẳng hạn Dòng Cát Minh, không làm dấu Thánh giá kép trên trán, trên miệng
và trên ngực khi thưa lời “Lạy Chúa, vinh danh Chúa, Gloria tibi, Domine",
trước khi nghe đọc bài Tin Mừng trong Thánh lễ. Lý do là luật Dòng của họ xuất
hiện trước khi người ta đưa việc làm dấu thánh giá vào phụng vụ. Trong luật chữ
đỏ hiện nay của Novus Ordo, chỉ có linh mục hay thầy phó tế, bất cứ ai tuyên
đọc Tin Mừng, được hướng dẫn làm dấu Thánh giá mà thôi. Qui chế Tổng quát Sách
lễ Rôma (GIRM) chỉ nhắc đến việc làm dấu Thánh gia ở ba số: số 134, khi một
linh mục cử hành Thánh lễ mà không có thầy phó tế, hướng dẫn các tín hữu làm
dấu Thánh giá. Số 175, khi một phó tế tuyên đọc Tin Mừng, không hướng dẫn các
tín hữu làm dấu Thánh giá. Số 262, khi linh mục cử hành Thánh lễ chỉ có một
người giúp, không nhắc đến việc làm dấu Thánh giá. Yếu tố cuối cùng của câu khó
này: các từ ngữ mà chúng con được dạy nói kèm theo cử chỉ (ngoài chữ
"Gloria tibi, Domine") là "Xin cho lời Tin Mừng ở trong tâm trí
con, trên môi con, và trong trái tim con". Các chữ ở giữa, "trên môi
con", có vẻ thích hợp về phụng vu cho thừa tác viên công bố Tin Mừng,
nhưng liệu nó có thích hợp về phụng vụ cho cộng đoàn không? Liệu sự qui chiếu
không là vào tai của các người nghe Tin Mừng sao? Liệu cử chỉ làm dấu Thánh giá
này có là cần thiết cho cộng đoàn không, nếu không, tại sao chúng ta lại làm?
Cha Edward McNamara, Dòng Đạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa
trưởng Thần học và giáo sư phụng vụ của Đại học Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông
Đồ), Rôma trả lời:
Trong khi tôi
không thể xác nhận từ sự hiểu biết riêng của mình về sự thực hành của các tu sĩ
Cát Minh. Không có gì là bất thường khi các Dòng tu cổ có vài tập tục phụng vụ
hợp pháp, vốn là khác với sự thực hành chung. Như bạn đọc của chúng ta nêu ra,
số 134 của Qui chế Tổng quát Sách lễ Rôma nhắc rằng các tín hữu làm dấu Thánh
giá cùng với linh mục. Xin trích dẫn:
"134. Tại
giảng đài, vị tư tế mở sách và chắp tay đọc: "Chúa ở cùng anh chị em,
Dominus vobiscum", dân chúng đáp: "Và ở cùng Cha, Et cum spiritu
tuo", vị tư tế đọc tiếp: "Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô, Lectio sancti
Evangelii.", đưa ngón tay cái làm dấu trên sách và trên mình, nơi trán,
miệng và ngực, mọi người khác cũng làm như thế. Dân chúng tung hô nói:
"Lạy Chúa, vinh danh Chúa, Gloria tibi, Domine ". Rồi vị tư tế xông
hương sách Tin Mừng, nếu có xông hương (x. các số 277-278). Sau đó, vị tư tế
công bố bài Tin Mừng, và cuối bài thì tung hô: "Ðó là Lời Chúa, Verbum
Domini ", dân chúng đáp: "Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa, Laus tibi,
Christe". Vị tư tế hôn sách và đọc thầm: "Nhờ những lời Tin Mừng vừa
đọc, Per evangelica dicta " (bản dịch Việt ngữ của cha Phanxicô Xaviê Nguyễn
Chí Cần, giáo phận Nha Trang).