GIẢI ĐÁP THẮC MẮC THÁNH KINH - TUẦN XXVI

Xin cha giải thích câu Thánh Kinh:  “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên Trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48).

Bạn thân mến,

Trước hết, chúng ta tìm hiểu:

1. Thế nào là thánh thiện, hoàn thiện và nhân từ? Hiểu theo từ điển:

a. Thánh Thiện: Cuốn từ điển công giáo phổ thông cho rằng “thánh thiện” là Chữ ‘kadosch’ (‘thánh’) của tiếng Híp ri trong Cựu ước có nghĩa là được tách biệt khỏi thế giới trần tục hay phàm tục, hoặc được hiến dâng cho Thiên Chúa, như dân Israen được gọi là thánh vì là dân của Chúa. Thiên Chúa thánh thiện nghĩa là Người tách biệt mọi sự dữ, còn tạo vật thánh thiện là nhờ sự liên hệ với Thiên Chúa. Sự thánh thiện nơi tạo vật có thể là do chủ quan hay do khách quan hoặc do cả hai. Là sự thánh thiện chủ quan vì cưu mang ơn Chúa và vì có thực hành các nhân đức. Là sự thánh thiện khách quan khi tạo vật ấy được hiến thánh cho một mình Thiên Chúa, như linh mục do việc truyền chức, tu sĩ do các lời khấn, các nơi thánh, đồ vật thánh và lễ phục do chúng đã được làm phép. Và do mục đích đặt ra cho chúng là thánh.

b. Hoàn thiện

Cuốn từ điển công giáo phổ thông cho rằng “hoàn thiện” là những lối sống lâu bền, trong đó một số tín hữu dùng lời khấn hay lời hứa tương đương lời khấn để thực hành các lời khuyên: khiết tịnh và khó nghèo vâng phục. Gọi là bậc hoàn thiện vì những người sống trong bậc này chấp nhận theo một quy luật sống riêng, được Hội thánh phê chuẩn, và nếu trung thành giữ luật ấy, chắc chắn họ sẽ đạt được hoàn thiện Kitô giáo.

c. Nhân từ

Điển ngữ Thần học Thánh kinh cho rằng “nhân từ” cũng có nghĩa là lòng âu yếm, thương xót, trắc ẩn, khoan dung, lòng tốt và tha thứ. Từ đầu tới cuối, Thiên Chúa luôn bày tỏ lòng âu yếm của Ngài trước nỗi thống khổ của nhân loại. Đến lượt mình, con người cũng phải tỏ lòng nhân từ đối với tha nhân, noi theo gương của Chúa.  

2. Thế nào là thánh thiện, hoàn thiện và nhân từ? Hiểu theo Thánh Kinh:

Trong Cựu Ước, Thiên Chúa dạy: “Các ngươi phải thánh thiện, vì Ta, Đức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi, Ta là Đấng Thánh” (Lv 19,2). Hay “Các ngươi phải nên thánh và phải thánh thiện, vì Ta là Đấng Thánh” (Lv 11,44). Trong Tân Ước, Chúa Giêsu dạy rằng: “Anh em hãy trở nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48); hay "Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ” (Lc 6,36).

Những lời này chỉ rõ cho ta một điều rằng: sự thánh thiện xuất phát từ Thiên Chúa. Thiên Chúa là “nguồn mạch mọi sự thánh thiện” (Kinh nguyện Thánh Thể II) và ta phải lấy Thiên Chúa làm tiêu chuẩn cho mọi đánh giá về thánh thiện. Vậy, Thiên Chúa thánh thiện như thế nào? Trước hết, Lời Chúa phán qua miệng ông Mô-sê: “Các ngươi phải thánh thiện, vì Ta, Ðức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi, Ta là Ðấng Thánh…. Ngươi không được để lòng ghét người anh em… Ngươi không được trả thù, không được oán hận… ngươi phải yêu đồng loại như chính mình. Ta là Ðức Chúa.” (Lv 19, 2, 17-18). Còn Chúa Giêsu dạy: "Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù. Còn Thầy, Thầy bảo anh em: hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em. Như vậy, anh em mới được trở nên con cái của Cha anh em, Đấng ngự trên trời, vì Người cho mặt trời của Người mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính. Vì nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi? Ngay cả những người thu thuế cũng chẳng làm như thế sao? Nếu anh em chỉ chào hỏi anh em mình thôi, thì anh em có làm gì lạ thường đâu? Ngay cả người ngoại cũng chẳng làm như thế sao? Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,43-48). Cùng một dòng văn như thánh Mát-thêu, thánh Lu-ca nói một cách khác: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ. Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét đoán. Anh em đừng lên án, thì sẽ không bị Thiên Chúa lên án. Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha. Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại. Người sẽ đong cho anh em đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn, mà đổ vào vạt áo anh em. Vì anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy" (Lc 6,36-38).

Bạn thân mến,

Tất cả 3 bản văn với 3 từ Thánh Kinh đồng nghĩa trên đều quy hướng về một điểm chung: Thiên Chúa là Đấng thánh thiện qua tình yêu vô điều kiện của Người và ngược lại ta cũng phải làm như thế nếu ta muốn làm con cái Người. Đến đây, ta có thể nói rằng: hoàn thiện là nhìn bằng ánh mắt và yêu thương bằng trái tim của Thiên Chúa. Cụ thể,  trong mắt Chúa Giêsu không ai là kẻ thù và trong tim Ngài không tồn tại hận thù căm ghét. Cho nên, ai đến với Chúa Giêsu đều được đón nhận và hướng về yêu thương chân thật ấy. Cung cách đối xử với tha nhân của Chúa Giêsu gói trọn trong một chữ “yêu”, “yêu hết mọi người cho đến hết hơi cho đến trọn đời”. Mặc dù xung quanh Chúa Giêsu có nhiều người mang lòng ghen ghét, ích kỷ, ác tâm, thù địch muốn tiêu diệt Chúa, nhưng Chúa vẫn trọn tình thương với họ và vẫn không hề suy xuyển. Chắc ai trong chúng ta cũng đều biết rõ chuyện gì đã xảy ra vào buổi chiều Thứ Sáu Thánh: Từ thập tự tủi nhục và đau đớn đến tột cùng, Chúa Giêsu vẫn cất lên lời cầu nguyện cho những kẻ đang giết chết mình: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Từ hành động và câu nói ấy mà người ngoại giáo cất tiếng tôn vinh và xác nhận rằng: "Người này đích thực là người công chính!" (Lc 23,47). Cho nên, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta: “Anh em hãy trở nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48), có nghĩa rằng phải tuân giữ giới răn của Chúa theo tinh thần và cách thức của Chúa Giêsu thì mới nên hoàn thiện và xứng danh là con cái Cha trên trời. Và đây là điều răn của Chúa Giêsu: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình” (Ga 15,12-13).

Bạn  thân mến,

Bản chất tình yêu Thiên Chúa cốt ở điểm này: “Thiên Chúa đã sai Con Một đến thế gian để nhờ Con Một của Người mà chúng ta được sống” (1Ga 4,9). Qủa thế, trọn cuộc sống dương gian của Chúa Giêsu, từ lúc chào đời cho đến chết và phục sinh, được gồm tóm trong hai chữ “YÊU THƯƠNG”. Qủa thế, trong suốt cuộc đời công khai rao giảng, rất nhiều lần, Đức Giêsu đã bày tỏ tấm lòng yêu thương con người: Người đã thực hiện các phép lạ, chữa lành bệnh tật, xua trừ ma quỷ, dạy dỗ dân chúng, âu yếm trẻ thơ, và tha thứ cho tội nhân. Và rồi, đoạn cuối của tình yêu, đỉnh cao của tình yêu là dâng hiến  thân mình bằng cuộc khổ nạn và cái chết đau thương của Người. Người phải chịu một cơn cám dỗ cuối cùng: Satan nhập vào Giuđa, để người môn đệ bất trung và tham của này dùng cái hôn để nộp thầy, Phêrô thì chối Thầy, còn các ông khác thì bỏ trốn. Thế nhưng, Người vẫn nhân từ, thực hiện nghĩa cử yêu thương cuối cùng, trước khi hoàn toàn dâng hiến trên thập giá: Người hiền hòa ra đón Giuđa, và dịu dàng nhắc nhở ông về tình nghĩa thầy trò. Người chữa lành tên đầy tớ bị Phêrô chém đứt tai. Người quay nhìn Phêrô với ánh mắt tha thứ khi ông chối Thầy. Người an ủi những phụ nữ thương khóc Người. Người xin Chúa Cha tha thứ cho những kẻ đóng đinh Người. Người ban thiên đàng cho tên trộm biết sám hối. Và rồi, Người hoàn toàn dâng hiến trên thập giá để cứu chuộc tất cả muôn người. Cho nên, Thánh Gioan đã thốt lên rằng: "Người vẫn yêu thương những kẻ thuộc về người mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng" (Ga 13,1b).

Thiên Chúa là Tình Yêu cho nên muốn nên hoàn thiện thì phải yêu người Chúa yêu ta. Thánh Stêphanô, khi chấp nhận bị người ta xử tử bằng cách ném đá để làm chứng cho niềm tin vào Đức Giêsu, trước lúc trút hơi thở cuối cùng, anh đã ngước mắt lên trời mà nguyện rằng: “Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này” (Cv 7,60). Rồi cô thiếu nữ Maria Goretti, sau khi bị kẻ cuồng dâm 20 tuổi Alessandro đâm nhiều nhát dao vào người vì chống trả, đã nói: “Vì tình yêu Chúa Giêsu, tôi tha thứ cho anh ấy và muốn anh ấy sẽ ở trên Thiên Đàng với tôi”. Rồi đến linh mục Maksymilian Kolbe đã tình nguyện chịu chết thay cho một người tù không hề quen biết trong trại tập trung Đức Quốc Xã năm 1941. Cuối cùng, Thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II, đích thân xin nhà cầm quyền Ý tha cho người đã ám sát mình là Mehmet Ali Agca và vào tù thăm anh ta để nói với anh rằng: “Tôi tha thứ cho bạn”. Các Ngài là những con người bằng xương bằng thịt như chúng ta, và các ngài đã sống hoàn thiện theo gương Chúa Giêsu. Vì thế, hoàn thiện là yêu hết mọi người và yêu đến nỗi có thể hy sinh cho họ. Một hành động mang hình thức yêu thương chưa chắc đã là tình yêu thật sự phải không bạn?! Một tình yêu thật sự phải xuất phát từ trái tim đồng thời hành động cụ thể chỉ mong muốn điều tốt lành và hạnh phúc cho tha nhân.

Nhận ra tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta qua Chúa Giêsu Thánh Thể, hôm nay chúng ta hãy dùng tình yêu đó mà đối xử với nhau: yêu là hy sinh tính mạng cho người mình yêu (Ga 15,13). Một tình yêu đích thực luôn đòi hỏi sự chia sẻ, sự trao ban và ra khỏi chính mình để đến với tha nhân. Chúa Giêsu không giữ hạnh phúc cho riêng mình, Ngài đã trao ban cho con người hạnh phúc của chính Thiên Chúa. Qua Ðức Kitô, từ nay Thiên Chúa cư ngụ giữa chúng ta. Ngài nói với chúng ta bằng tiếng nói của con người là Lời Chúa. Ngài đến với chúng ta bằng bước chân con người và chia sẻ với chúng ta nơi bàn ăn thắm đượm tình người là bàn tiệc Thánh Thể. Từ nay Thiên Chúa ở giữa con người để cùng chia sẻ buồn vui trong kiếp người. Từ nay Thiên Chúa cùng đồng hành với con người để dìu con người bước qua những thăng trầm của dòng đời.

Trong Sứ Điệp Mùa Chay 2015, Đức Thánh Cha Phaxicô nói rằng: “Thiên Chúa không dửng dưng đối với thế giới chúng ta, Ngài yêu thương thế giới đến độ ban Con của Ngài để cứu rỗi chúng ta. Trong mầu nhiệm nhập thể, trong cuộc sống trần thế, trong mầu nhiệm sự chết và sống lại của Con Thiên Chúa, cánh cửa giữa Thiên Chúa và con người, giữa trời và đất, đã mở ra một lần và luôn mãi. Giáo hội như bàn tay giữ cho cánh cửa ấy luôn mở, qua việc công bố Lời Chúa, cử hành các bí tích, và làm chứng cho đức tin sống động nhờ đức ái (x. Gl 5,6)”. Vì thế, Đức Thánh Cha mời gọi mọi người phải ra khỏi chính mình để dấn thân vào đời sống của xã hội rộng lớn hơn mà mình cũng là thành phần, nhất là với những người nghèo khổ xung quanh ta. Giáo hội tự bản chất là truyền giáo, Giáo hội không co cụm vào mình, nhưng được sai đến với mọi người.

Đặc biệt, Năm Phúc Âm hóa giáo xứ hay cộng đoàn, Hội Đồng giám mục Việt Nam mong muốn mỗi kitô hữu tham dự tích cự tham dự Thánh lễ vì Thánh lễ là nguồn lực thánh hóa bản thân, đồng thời đem tinh thần Phúc Âm vào môi trường sống trong Giáo hội cũng như ngoài xã hội. Vì thế, mỗi tín hữu Kitô hôm nay biết hãy đi con đường Chúa Giêsu đi: đó là hãy ra khỏi chính mình để đến với anh em. Hãy tìm đến những con người khổ đau, nghèo đói đang cần tình thương. Hãy hội nhập với đời để đem Đạo vào đời, để sống Phúc Âm giữa môi trường giáo xứ, cộng đoàn hay xã hội. Hãy mạnh dạn mang Tin Mừng của Chúa thẩm thấu vào trong mọi môi trường ấy, nơi đó còn những khiếm khuyết của tình người, của tính lương thiện, của nhân cách và phẩm giá. Chúa đã đi vào đời để gieo chân lý, niềm tin và hy vọng. Là môn đệ Chúa Giêsu, chúng ta phải vượt qua mọi trở ngại của tính ích kỷ chỉ sống cho riêng mình, để dấn thân vào mọi môi trường chúng ta đang sống để yêu thương, phục vụ và tha thứ cho nhau. Đừng dững dưng hay vô cảm trước những đau khổ của tha nhân.